भागवद् गीतामा साम्यवाद !

-डा.मतिप्रसाद ढकाल-
राजनीति जुनसुकै देशको प्राण हो । राजनीतिविना कुनै पनि व्यक्ति बाँच्न सक्तैन । प्रत्यक्ष रूपमा राजनीति गर्दिन भन्ने व्यक्तिले पनि अप्रत्यक्ष रूपमा कुनै न कुनै माध्यमले राजनीति गरिरहेको हुन्छ । किनकि राजनीतिको सार भन्नु नै ‘आत्मोदय: परज्यानि:’ (कवि माघ) अर्थात् आफ्नो उन्नति र शत्रुको विनाश हो । त्यसैले जतिसुकै समानभावको व्यवहार गर्ने व्यक्तिले पनि आफ्नै बढ्ता उन्नति चाहेको हुन्छ । आफ्नो उन्नतिको चाहना राख्दा अर्काको उन्नतिमा स्वत: बाधा उत्पन्न हुन्छ । तसर्थ राजनीति नगर्ने व्यक्ति यो संसारमा कोही पनि बाँच्नै सक्तैन र बाँच्नकै निम्ति प्रत्येक मान्छेले राजनीति गर्नैपर्छ, गरिरहेको हुन्छ ।

संसारमा धनी र गरिब दुबै वर्ग नभएको कुनै देश नै छैन । त्यसैले हरेक देशमा धनी र गरिबका बीचमा नै द्वन्द्व चर्किएको हुन्छ । त्यही द्वन्द्वले गर्दा नै संसारमा मुख्यत: दुई वटा राजनीतिक दलहरू रहेका हुन्छन् र हुनुपर्ने पनि त्यही हो । किनभने राजनीतिका माध्यमले देशलाई विकसित तुल्याउन कुनै न कुनै दुई पक्षका बीचमा स्वस्थ प्रतिस्पर्धा हुनैपर्छ र द्वन्द्वविना कुनै पनि परिवार, समाज र राष्ट्रको उन्नति हुन पनि असम्भव छ ।
Continue reading >> भागवद् गीतामा साम्यवाद !

ब्लगर कि अरु केहि ? – आफ्नै कुरा

निकै समय पछि ब्लग लेख्दैछु । पानीफोटोमा हरेक दिन ब्लग अपडेट नगरिकन खा’को पनि नपच्ने भने जस्तो भइसकेको म, झण्डै दुई महिनाको अवधिभर केहि नलेखि बसेँ । सायद ठाउँ फेरिएपछि प्राथमिकता पनि फेरिदा रहेछन् । त्यसकै प्रमाण बन्न पुग्यो पानीफोटोमा मेरो नियमित अपडेटको अभाव । म नेपाल रहदा पानीफोटोमा केहि न केहि पोस्ट गरि नै रहेको हुन्थेँ । निकैजनाले हेर्नुहुन्थ्यो । तर पढाईको सिलसिलामा नर्बे आएदेखि केहि अस्तव्यस्त जस्तो भइयो । नयाँ ठाउँ, सबै कुराहरु नयाँ । अझ नर्बे त दिन र रातको पनि टुँगो नहुने देश । नेपालको रुटिन यहाँ आएपछि १६० डिग्रीमा फेरियो । आफ्नो देशमा रहदासम्म मुख्य प्राथमिकतामा परेको पानीफोटो नर्बे आएपछि प्राथमिकताको सूचिमा केहि तल पर्यो । कारण, गर्नै पर्ने अरु कुराहरु थपिए ।

तर यो मेरोमात्र समस्या पनि होइन । नेपाली ब्लगरहरुको विगत र वर्तमान हेर्ने हो भने कमै मात्र त्यस्ता ब्लगरहरु छन् जसले ५ बर्षभन्दा बढि समय ब्लगिङमा बिताएका होउन् । लहडमा आउँने र तुरुन्तै हराउँने नेपाली ब्लगीङको मुख्य समस्या नै हो । आफु २ महिनासम्म ब्लगिङबाट केहि टाढा रहदा मैले केहि कुरा महसुस गरेँ, जसलाई मैले नेपाली ब्लगरहरु किन नियमित ब्लगिङ गर्न सक्दैनन् भन्ने बिषयसँग जोडिएको मानेको छु ।
Continue reading >> ब्लगर कि अरु केहि ? – आफ्नै कुरा

‘वैकल्पिक उर्जालाई बढावा दिऔं’

alternative energy-आत्माराम खरेल-
हाल विद्युतीय उपभोगमा पहुँच पुगेका/भएका करिव ४० प्रतिशत विद्युत उपभोक्ता माझ १४ घण्टासम्मको लोडसेडिङ त सुख्खायामको सुरुवातमै हुने गरेको छ भने बाँकी ६० प्रतिशत जनसंख्या चौबिसै घण्टामा अध्यारोमा बस्न बाध्य छन् । विश्वमै जलस्रोतको दोस्रो धनी देश नेपालमा प्रतिव्यक्ति बार्षिक उर्जा खपत (प्रतिघण्टा ८० किलोवाट हुनु) पनि विश्वकै सबैभन्दा कम छ तर विद्युत महसुल दर भने विश्वकै महंगो मध्येमा पर्छ । साथै विद्युत उत्पादनमा एकसय एक बर्षको इतिहास बोकेको नेपालमा हरेक बर्ष वृदि हुँदै आएको १० प्रतिशतको बिजुलीको मागलाई आन्तरिक उत्पादन र विकासले पछ्याउँन सकेको छैन । खोलाका उज्याला योजनाहरु झोलामा सीमित हुँदै आएको दशकौं भइसक्यो । फलत: झोलाभित्र बन्दी भइरहने योजना लगायतका परिणति नै अहिलेको चर्को लोडसेडिङ हो ।
Continue reading >> ‘वैकल्पिक उर्जालाई बढावा दिऔं’

सडक दुर्घटनामा मोटरसाइकल आलु जस्तो !!!

काठमाण्डौ छदा यातायातको साधनका रुपमा मोटरसाइकलको खुबै प्रयोग गरियो । मेरो एकजना साथी र मैले एकदिन अघिपछि पारेर मोटरसाइकल किन्यौँ । दुवैजना उत्तिकै पारंगत । भर्खरै मोटरसाइकल चलाउँन सिकेका हाम्रा लागि काठमाण्डौको सडक उत्तिकै रोमाञ्चक । दिनभरका अनुभवहरु बेलुका भेट्ने बित्तिकै सुनाइहाल्ने एकअर्कालाई । ‘अब त म पर्फेक्ट ! जस्तोमा पनि स्वाट् स्वाट् झिराइदिन्छु । मलाई लगभग कसैले पछाडीबाट आएर जित्दैनन् ।’ मेरो साथीले धक्कु लाउँदै मलाई सुनाउँथ्यो । म भने बुढीले ‘के साइकल जस्तो चलाइर’को ? अलिकति स्पिड बढाउनु न !’ भनेको कुरा लुकाउँथे र मर्लास् है भनि उसलाई तर्साउथेँ । मेरा कुराले के चेत्थ्यो र उ ! मेरै अगाडी कति पटक स्टन्डबाजी देखाउथ्यो राजधानीका सडकमा ।
Continue reading >> सडक दुर्घटनामा मोटरसाइकल आलु जस्तो !!!

छन् त, लोकतन्त्र र विकासका नमुना

-अर्पण खरेल, झापा-
भारतका लोकप्रिय नेता जवाहरलाल नेहरुलाई एक सज्जनले आक्रोशित शैलीमा सोधे, तिम्रो लोकतन्त्रले के दियो ? उत्तरमा उनले भनेका थिए, एउटा देशको शीर्ष नेतालाई यसरी प्रश्न गर्ने अधिकार तपाईलाई कसले दियो ? त्यस घटनाको स्मरण गर्दा देशमा लोकतन्त्रको आभास हुन सकेन भनेर हामीले मुर्मुरिनु व्यर्थ छ । धर्म निरपेक्ष भएपनि अधिकांश जनता हिन्दु रहेको यस देशमा गीताको सही अनुसरण गरिरहेका देशका अगुवालाई आचारहिन, कर्तव्यविमुख भन्दै गाली गर्न हामी अभ्यस्त भइसक्यौं । यसै ग्रन्थलाई एकपल्ट पल्टाएर नियालने हो भने खोट हामी जनतामा पनि देखिन्छ । यसमा बुझिने सरल भाषामा लेखिएको छ, कर्म गर, फलको आशा नगर । अर्थात्, मतदान तिम्रो कर्म हो, मत दिएर आफ्नो कर्म पूरा गर तर किन फलरुपी विकास निर्माणको कामको आशा गर्छौ ? नगर । यसलाई खर्लप्पै निलेका पण्डित पुरोहित त मौका मिल्ने साथ नेताहरुलाई गाली गर्छन् । सामान्य मानिसले त्यस्तो मर्म कसरी बुझ्ने ? Continue reading >> छन् त, लोकतन्त्र र विकासका नमुना

सुन्दरताको पोष्टमार्टम

beauty eyes-हरिहर शर्मा-
‘बाहिरी सुन्दरता पनि के सुन्दरता, भित्री सुन्दरता पो सुन्दरता’, यसप्रकार जतिसुकै आदर्श छाँटेपनि बाहिरी सुन्दरतामा जो कोही मोहित हुने गर्छ । भित्री मन बुझ्ने काम दोस्रो प्राथमिकतामा पर्छ । यो बाध्यता पनि हो । किनकि भित्री मन बुझ्नु बाहिरी सुन्दरता हेर्नुजति सहज र सुलभ छैन । नजरमा आउने हरेकको क्षणभरमै आन्तरिक मोहक जाँच्ने काम गर्न गाह्रो छ । त्यसैले होला, आँखाले जे देख्यो बाहिरी पुष्टता, मनले त्यसै अनुसार परीक्षण गर्छ र दोस्रो पक्षमा आकर्षणको न्यूनतम खुराक विद्यमान रहे नरहेको मूल्याङ्कन गर्छ ।

सुन्दरताप्रतिको यस्तै मानवीय सोचाइ बुझेर होला, आफूलाई सजाएर राख्न कसैले कुनै कसर बाँकी राख्दैनन् । यस्तो बुझाइ जन्मिएपछि बच्चाले सास फेर्न जानेजत्तिकै स्वचालित छ । यो कुरा वेग्लै हो, सजिने होडमा कहिले कोही अगाडि रहन्छन् भने कहिले कोही पछाडि । यो एउटा पाटो भयो भने अर्कोतिर, सुन्दरता दृष्टिकोणमा निर्भर रहने सापेक्ष विषय हो । एकले गरेको लचकताको विश्लेषण अर्काका लागि अरुचिकर भद्दा बयान हुनसक्छ । कोही त्यही एउटैमा समाहित हुन चाहलान्, जहाँ बाँकी कसैको ध्यानसम्म गएको हुँदैन । Continue reading >> सुन्दरताको पोष्टमार्टम

हनुमानढोका लज – कँही छ यस्तो सुबिधा !

-नरेन्द्र सुवेदी-
लज शब्दलाई थोरैमात्र परिभाषित गर्दा, पैसा तिरी बस्न र खान पाउँने ठाउँ भन्ने बुझिन्छ । मैले सम्बोधन गरेको हनुमान ढोका लज भने अलि फरक छ । मेरो बुझाईको लज र यो हनुमान ढोका लज बीचमा कुनै पनि तालमेल छैन, सिवाय खान र बस्न पाउँनु । यो लज काठमाण्डौ बसन्तपुरको कालभैरवको अग्लो मूर्तिको ठिक पश्चिमपट्टी छ । कहिलेकाँही बाटो पर्दा एक पटक आफ्नो नजर यसतर्फ पनि लगाई दिनु होला ।

पुरानो राणाकालिन सेतो रंगको घरलाई हनुमान लज बनाइएको छ । लज धनीमानीको झै देखिन्छ । ढोकामा चौकिदारहरु प्रशस्त छन् । अर्थात यो हनुमानढोका प्रहरी कार्यालय हो । Continue reading >> हनुमानढोका लज – कँही छ यस्तो सुबिधा !

मलाई भ्रम भो मालिक

स्वतन्त्र न्यायपालिका ठुलो कि ?
स्वतन्त्र पत्रकारिता ?
मलाई भ्रम भो मालिक

यसो शिर उठाएर हेर्छु
न्यायको हतौडा लिएर बसेका एक स्वतन्त्र देख्छु
यसो नजर घुमाउछु
टिशर्ट लाएर उभिएका अर्का स्वतन्त्र देख्छु
स्वतन्त्र र स्वतन्त्रको घच्चाघच्चीमा
मलाई भ्रम भो मालिक
स्वतन्त्र न्यायपालिका ठुलो कि ?
स्वतन्त्र पत्रकारिता ?
Continue reading >> मलाई भ्रम भो मालिक

होमस्टेका लागि हामी कति तयार छौ ?

नेपालमा होमस्टे सञ्चालन गर्नेले प्रयोग गर्नु पर्ने लोगो

ठुला ठुला होटल र सुबिधासम्पन्न होटलको खोजीमा नेपाल आउँने पर्यटकको संख्या एकदमै कम हुन्छ । नेपालमा भएको प्रकृति, कला र संस्कृति नै पर्यटन आकर्षणको मुल आधार हो । यसैले देखावटी सम्पन्नता भन्दा आफ्नै शैलीमा हामीले पर्यटकलाई तान्न सके त्यो दिगो र परिणाममुखी हुन्छ । यसका लागि होमस्टे अवधारणा धेरैहदसम्म सही र दिर्घकालिन हुन सक्छ । नेपालका कैलाली र लमजुंगजस्ता ठाउँहरुमा यसको प्रयोगबाट त्यहाँका स्थानियले लाभ लिइरहेका छन् । होमस्टे वास्तवमा कति सजिलो अवधारणा हो भन्ने जानकारीका लागि भियतनामको होमस्टेबाट प्रभावित एक नेपालीको भियतनामको होमस्टेमा जे देखे त्यो यहाँ राखिएको छ । हेर्नुहोस्
Continue reading >> होमस्टेका लागि हामी कति तयार छौ ?

महाभारत एपिसोड ९३ र हामी

म अहिले आफ्नो बानीको बारेमा लेख्न बसेको हैन । टर्म पेपर लेख्नु छ, भोली राती ११ बजेर ५८ मिनेटसम्ममा अपलोड गरिएन भने अपलोड भन्ने बटन नै हराउँछ । त्यसपछि सबै किसिमका बहाना र उपायहरु सकिन्छन् । अहिले एउटैमात्र उपाय छ, जसरी पनि लेखिसक्नु र सकिने समय अगाडी नै अपलोड गर्नु । तर म भन्दैछु नि, आफ्नो बानीको बारेमा लेख्न बसेको हैन तर बानी यस्तो छ कि गाली नगरि बस्नै सकिदैन । पढ्ने बेलामा छेउमा टिभी या रेडियो बोलिरहेको हुनु पर्छ ।

यसैले, छेउको मोनिटरमा युट्युबबाट बि आर चोपडा र रवि चोपडाले बनाएको महाभारत चल्दैछ । महाभारत एपिसोड ९३ । युद्ध सकियो । छोराहरुको निर्मम हत्या गर्ने पाण्डवहरुलाई श्राप दिन लागेकी गान्धारीलाई व्यास सम्झाउँदै भन्दैछन् – युद्धको लेखाजोखा गर्ने बेला अहिले (युद्ध सकिने बित्तिकै) हैन । इतिहासले सबै हिसाबकिताब गजबले गर्ने छ । मनमा ठ्याक्क छोयो, अरे हामी पनि त ठ्याक्कै युद्ध सकिएको अवस्थामा छौं । युद्धका हिसाबकिताबका कुरा खुब चल्दै छ । मैले कर्सर केहि बाँया सारेर क्लिक गरेँ । गान्धारी फेरि श्राप दिने तयारी गर्दैछिन् ।
Continue reading >> महाभारत एपिसोड ९३ र हामी

Online Users

11 Users Online