बार्षिक परिक्षामा मात्र धेरै नम्बर किन आउँछ ?

-दुर्गानाथ दाहाल-
exam paperठुला महँगा स्कुल बोर्डिङहरुमा बच्चालाई पढाउँदा राम्रो हुन्छ, गुणस्तरिय पढाइ हुन्छ भन्ने बाबुआमाहरुको सोचाइ गलत रहेछ । त्यति मात्र होइन, आफ्ना छोराछोरीलाई समय दिन सकिएन भनेर होस्टेल, बोर्डसमा राख्ने चलन छ । तर यस्ता कुरामा भर पर्ने हो भने छोराछोरीको पढाइ अन्धकारतिर र आफुले छोराछोरीको भविष्य राम्रो बनाउँन भन्दै खाइनखाइ तिरेको पैसा खोलातिर जान सक्छ । विचार गर्नै पर्छ । मेरो नै अनुभव भन्छु म ।

आफु व्यापारी भएको नाताले छोराछोरीलाई राम्रो निजी स्कुलमा पढाएको थिएँ । बिहान उठेर व्यापार, व्यावसायमा जानु पर्ने र राती पनि कामले नै निकै अबेरमात्रै घर फर्कनु फर्कुन पर्ने बाध्यता थियो । कहिलेकाँही त मलाई आफ्नै छोराछोरीले पनि नचिन्ने हो कि जस्तै लाग्थ्यो । म बिहान निस्कदा छोराछोरी ब्यूझेकै हुन्नन्थे । अनि बेलुका फर्कदा छोराछोरी सुतिसकेका हुन्थे । कहिलेकाही छोराछोरीले दिएको होमवर्क गर्दैनन् भनेर स्कुलबाट फोन आउँथ्यो । तपाईका छोराछोरी पढाइमा कमजोर छन् भन्ने खबर आउँथ्यो । तर अचम्म ! रिजल्टमा भने नम्बर राम्रै नै आएको हुन्थ्यो ।

राम्रो नम्बर आउँनुको पनि कारण बेग्लै रहेछ । मेरा छोराछोरीले पढेर जानेर त्यतिका नम्बर ल्याएका होइनन् रहेछन् । अन्तिम परिक्षामा कम नम्बर दिइयो भने पढाइ राम्रो भएन भनेर स्कुलबाट विद्यार्थी निकाल्ने डरले अन्तिम परिक्षामा चै हुँदै नभएको नम्बर बोकाइएको हुँदोरहेछ । आमाबाबु छोराछोरीको नम्बर देखेर मख्ख परियो तर छोराछोरीको पढाइको स्तर भने चकनाचुर । कक्षा तीनमा पढ्ने छोरोलाई राम्ररी अंग्रेजीको ए बी सी डी पनि लेख्न नआउँने । न त नेपाली अक्षर नै मज्जाले पढ्न जानेको छ ।

copy of student's exam paper

लेखे पछि नम्बर आउँछ, खाली छोड्नु भएन ।


छोराछोरीले राम्रो गुणस्तरिय शिक्षा प्राप्त गरुन् भनेर काठमाण्डौको महँगो स्कुलमा भर्ना गरियो । बोडर्स राखियो । हजारौ हजार पैसा तिरियो । तर छोराछोरीको पढाइ जस्ताको तस्तै । केही प्रगती नै भएको छैन । स्कुलमा गुनासो गरेँ, के भएको यस्तो भनेर । त्यतिकैमा एकजना सरले भन्नु भयो, “दाहालजी अहिले नटबोल्ट खोलेका छौ अब कस्न मात्र बाँकी छ ।” उनको कुराले हासो लाग्यो ।

अन्तिम परिक्षामा छोराले ७० प्रतिशत ल्याएर कक्षा ३ बाट ४ मा गयो । नेपालीमा मात्रै ७७ अंक ल्याएको छ । तर छोरोलाई नेपाली अक्षर फुटाउँन पनि आउँदैन । अचम्म लाग्छ ।

सोच्छु यो मेरो मात्रै समस्या होइन । छोराछोरीको भविष्य भन्दै शिक्षामा लगानी गरिरहेका बाबुआमाको लगानी खेर गए झै भएको छ । शिक्षा क्षेत्र व्यापार मात्रै भएको छ । जबरजस्ती पास गराएर धेरै नम्बरको भारी बोकाएर सिट सुरक्षित राखिन्छ तर विद्यार्थीको जीवन अन्धकारमा गइरहेको सोचिदैन । बाबुआमाले भने हेक्का गर्नुहोस् ।
(नोट : लेखमा प्रयोग भएको तस्विर ब्यंग्यस्वरुप मात्र प्रयोग गरिएको हो ।)

5 Comments

  1. Nitesh Ghimire says:

    दुर्गानाथ दाहालजी तपाइको कुरा निकै राम्रो लाग्यो / तर तपैले नै आफ्नै कुरा याद गर्नु भएन / दुर्गा जी जब तपैका छोराछोरी हेर्ने तपाइलाई फुर्सद हुदैन तपैले अर्काले हेरिदिन्छ भन्ने बिश्वास कसरि गर्नु भएको ? आफ्ना छोराछोरीको सधै तपैले नै हो रखवाली गर्ने /

    • Bimal BK says:

      निमेषजी तर teacher हरुको त त्यो जागिर नै हो नि, अनि कसरि तिनलाई विश्वास नगर्नु ? सबैले आफ्नो काम त गर्नु पर्र्यो नि यार.

  2. bina says:

    आफ्नो छोरा छोरीलाई त आफैले समय दिन सक्नु पर्यो नि….अरु को भर मा नपरी आफैले केहि कदम उचाल्नु पर्यो …..समय नदिदा धेरै बिद्यार्थीहरु बिग्रिदो अवस्थामा छ | आजकलका बिद्यार्थीहरु त पढ्न मा जोड दिनु भन्दा चोर्न मा जोड दिरहेको छ | यसले गर्दा नराम्रो प्रभाव परेको छ | तर यस्तो नहोस भनेर बिद्यार्थीहरु लाई गुरुहरुले अलि बढी ध्यान दिदा कसो होला ??

  3. GHANA SHYAM says:

    जस्तो सुकै प्रतिकुल अवस्था भए पनि शिक्षककै मात्र भरोसामा आफ्नो बिद्यार्थीलाई जिम्मा लगाउनु एकहदसम्म अभिभावकको गलत । हुदै नभाको परिणाम देखावटी बनाएर बालबच्चाको भबिष्य माथि नै खेलवाड हुने गरि स्वार्थी बनेर क्लास चढाउने र फी असुल्ने प्रवृति भएका स्कूल संचालक र शिक्षकको पनि झनै गलत आचरण । तिनीहरुलाई त्यो अधिकार कहाँ बाट मिल्यो त ???? के तिनी हरु ले आफ्नो काम, कर्तब्य र अधिकार लाई तेती सजीलै बिर्सेर तेसरी चल्दा तेस्को मुल्यांकन गर्ने कुनै निकाय हाम्रो नेपाल मा छैन त ? ? कुनै एक बालक लाई राम्रो संग पढाउने चाहनाले उसको अभिभावकले दिन रात मेहनत गर्नु गलत हो ? मेहनत नै नगरे फी तिर्न नसकिने गर्दा बच्चालाई हेर्न नसकिने अनि के गर्नु त ??? अनि बिद्यालय ले के गुणस्तरीय सिक्ष्याका लागि प्रतिस्पर्धा गरेर अघि बढ्नु आबस्यक हैन ? के तेसरी आफ्नो पेशा लाई मजबुत गर्न सकिन्न ?? आखिर पैसा मात्रै कमाउने नियत हो भने शिक्षा क्षेत्र मा किन लागेको त ? अरु कुनै पेशा गरे हुन्न ? मलाई त अभिभावक को भन्दा बढी स्कूल को लापरबाही हो कि जस्तो लग्यो !!

  4. Those marks were given not for the son’s performance in school, but rather to impress parents so as to get fees on time.

Leave a Comment

Enable Google Transliteration.(To type in English, press Ctrl+g)